| Bu yazıyı yazdır |
| Email ile gönder |
Arthur Schopenhauer
![]() | |
Arthur Schopenhauer 1788 - 1860 yılları arasında yaşamış olan Alman filozof ve düşünür, felsefe tarihinde irrasyonalist ve karamsar olarak bilinir. En bilindik yapıtı henüz 30 yaşını doldurmadan yayınladığı İstenç ve Tasarım Olarak Dünya'dır.
Arthur Schopenhauer, hissedilen hayatın ardında yatan esas gerçekliğin irade (istenç) olduğunu ileri sürmüştür. Schopenhauer'a göre bu istenç akılsız, bilinçsiz bir öze sahiptir. İstenç tüm bu görünenlerin kaynağıdır ve insan vucudu da onun eseridir. Aklın kontrolünde olmayan bu istenç, (külli irade) insanları parmağında oynatmaktadır ve geçici hazlarla veya ulaşılamayan hayâllerle, insanı hiçbir zaman dışına çıkamayacağı bir bıkkınlık ve acı döngüsüne sokmaktadır . Arthur'a göre; boş, acı-dolu, anlamsız bu hayattan kurtulmanın tek yolu vardır; istencimizi öldürmek. Bu onu Hinduizm, Budizm gibi dünyevi hayattan el çekmeyi ve bir keşiş gibi yaşamayı, başkalarına yardım etmeyi, mutluluğumuzu olabildiğince arttırmayı değil, acılarımızı olabildiğince azaltmayı öneren bir yaşam şeklini tarif etmeye yöneltmiştir. Schopenhauer'un ortaya attığı bu felsefe, aklın temele oturtulduğu rasyonalizm tarihinde yeni bir bakış açısı anlamına geliyordu ve bu yüzden; psikoloji, psikanaliz, müzik, edebiyat gibi entelektüel ve sanatsal alanlarda büyük etki göstermiştir.
Arthur Schopenhauer'un Alman yazar Nietzsche üzerinde büyük etkisi olduğu bilinmektedir. Kendine özgülüğü ve düşünce yapısının ilginçliği ile felsefe tarihinde yerini almıştır. Schopenhauer, garip bir şekilde tedirgin edici bir filozof olarak kendini göstermişir.
Arthur Schopenhauer felsefesinin ilkesel kavramı iradedir. Hayatın özü ve gerçekliği irade iken, fenomenlerden oluşan dünya, tasarımdan başka bir şey değildir. İstenç, Schopenhauer felsefesinde kendini bir zorunluluk olarak göstermektedir, ki onun felsefesindeki kötümserliğin ve karamsarlığın kaynağı da esas olarak budur. İnsan, tamamen kurtulamayacak olsa da iradenin emrine boyun eğerek acı ve kederden kısmen kurtulabilir. Aslında bu noktada Schopenhauer'ın felsefesinin belirli ölçüde, kaderciliğin ağır bastığı Doğu felsefelerine yakınlaştığı söylenebilir.
Arthur Schopenhauer ; Platon'dan, Kant'tan ve Doğu felsefelerinden etkilenmiştir.Nietzsche, Tolstoy, Thomas Mann, Sigmund Freud, Wittgenstein gibi önemli şahsiyetler de Schopenhauer'dan etkilenenlerden bazılarıdır.
Eserleri:
Aşkın Metafiziği, İstenç ve Tasarım Olarak Dünya, Parerga ile Paralipomena, Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmalar, Okumak Yazmak ve Yaşamak Üzerine ve İrade Felsefesi'dir.
Tüm sınırlamalar kişiyi mutlu kılar. Görme, etki ve temas alanımız ne denli dar ise o denli mutlu oluruz; ne denli geniş ise o denli sıklıkta kendimizi azap içinde ya da ürkütülmüş duyumsarız. Çünkü bu alanla birlikte kaygılar, istekler, ürkünç şeyler de çoğalır ve büyür...
Arthur Schopenhauer
|

